شورای رقابت فرمول قیمتگذاری خودرو را تغییر داد؛ قیمتهای کارخانهای مهر ۱۴۰۵ اعلام شد
شورای رقابت با اصلاح دستورالعمل تنظیم بازار خودرو، فرمول جدیدی برای قیمتگذاری خودروهای داخلی و مونتاژی در نظر گرفت؛ فرمولی که در آن شاخص رقابتپذیری، نرخ ارز و مقایسه با خودروهای خارجی نقش پررنگتری دارند. همزمان با آغاز مهر ۱۴۰۵، قیمت کارخانهای تعدادی از خودروها نیز اعلام شده و در برخی محصولات افزایش قابلتوجهی دیده میشود.
فرمول قیمتگذاری خودرو تغییر کرد
شورای رقابت در نسخه بهروزشده دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری که اصلاحات آن در ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ تصویب شده، تغییراتی در نحوه محاسبه قیمت خودرو ایجاد کرده است.
یکی از مهمترین تغییرات، استفاده پررنگتر از شاخص رقابتپذیری است. بر اساس این سازوکار، خودروهای داخلی و مونتاژی با حداقل سه خودروی خارجی مشابه از نظر کلاس، کیفیت و استاندارد مقایسه میشوند و نتیجه این مقایسه در تعیین قیمت رقابتی محصول اثر میگذارد.
در این مدل، محصولات بر اساس شاخص رقابتپذیری در رتبههای مختلف قرار میگیرند. طبق دستورالعمل، خودروهایی که در پایینترین رتبه قرار داشته باشند، در صورت نرسیدن به سطح لازم رقابتپذیری، امکان دریافت قیمت جدید نخواهند داشت؛ مگر اینکه وضعیت رقابتی محصول بهبود پیدا کند.
به این ترتیب، قیمتگذاری خودرو دیگر فقط به هزینههای تولید محدود نمیشود و جایگاه هر محصول در مقایسه با خودروهای رقیب نیز در محاسبات اهمیت پیدا میکند.
نرخ ارز هم در فرمول جدید مهمتر شده است
یکی دیگر از تغییرات مهم شورای رقابت مربوط به مبنای نرخ ارز در محاسبات قیمت خودرو است.
در نسخه قبلی، قیمت پایه رقابتی خودرو بر اساس متوسط یکماهه نرخ ارز حوالهای رسمی تجاری محاسبه میشد. اما در اصلاحیه جدید، اگر یک خودروساز دسترسی کامل به این ارز نداشته باشد، نرخی که در محاسبه قیمت تمامشده محصول خود استفاده کرده میتواند مبنای محاسبات قرار بگیرد.
این تغییر بهخصوص برای خودروهایی که بخشی از هزینه تولید یا قطعات آنها وابستگی ارزی دارد، اهمیت زیادی دارد و میتواند روی قیمت پایه محصولات اثر بگذارد.
همچنین وزارت صمت برای تعیین خودروهای خارجی مشابه، امکان استفاده از پیشنهادهای نهادهای حرفهای داخلی را نیز خواهد داشت.
قیمت کارخانهای خودروها در مهر ۱۴۰۵
با آغاز مهر، قیمتهای جدید برخی محصولات نیز منتشر شده است. یکی از نمونههای قابل توجه، پژو ۲۰۷ دندهای پانوراما است.
قیمت نهایی این خودرو برای مهر ۱۴۰۵ از حدود ۱ میلیارد و ۹۲۴ میلیون تومان به ۱ میلیارد و ۹۷۶ میلیون تومان رسیده؛ یعنی قیمت کارخانهای آن حدود ۵۲ میلیون تومان افزایش داشته است. این رقم با احتساب هزینههای جانبی اعلام شده است.
در فهرست قیمتهای منتشرشده برای ابتدای مهر نیز اختلاف قابل توجهی میان قیمت کارخانه و بازار برخی خودروها دیده میشود. برای نمونه، قیمت کارخانهای پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما حدود ۲ میلیارد و ۲۲۶ میلیون تومان و قیمت بازار آن حدود ۳ میلیارد و ۱۴۵ میلیون تومان گزارش شده است.
این فاصله نشان میدهد که قیمت کارخانه لزوماً همان قیمتی نیست که خریدار در بازار آزاد با آن مواجه میشود.
فاصله قیمت کارخانه و بازار همچنان بالاست
یکی از مهمترین نکات در بررسی قیمتهای مهر، فاصله میان قیمت کارخانه و قیمت بازار است.
در برخی محصولات ایرانخودرو، این فاصله به چند صد میلیون تومان میرسد. برای مثال، بر اساس جدول قیمت ابتدای مهر، دنا پلاس اتوماتیک حدود ۳ میلیارد و ۳۲۵ میلیون تومان در بازار قیمتگذاری شده، در حالی که قیمت کارخانهای آن حدود ۲ میلیارد و ۶۱۱ میلیون تومان اعلام شده است.
در مورد تارا اتوماتیک V4 نیز قیمت بازار حدود ۳ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان و قیمت کارخانه حدود ۲ میلیارد و ۴۷۰ میلیون تومان گزارش شده است.
البته این اختلاف قیمت را نباید بهتنهایی به معنای سود قطعی دانست؛ شرایط فروش، زمان تحویل، هزینههای جانبی، محدودیتهای انتقال و وضعیت بازار در زمان تحویل میتوانند روی ارزش واقعی معامله تأثیر بگذارند.
آیا فرمول جدید یعنی خودروها حتماً گران میشوند؟
تغییر فرمول قیمتگذاری بهتنهایی به این معنا نیست که تمام خودروها حتماً گران خواهند شد.
در سازوکار جدید، وضعیت رقابتپذیری خودرو نیز اهمیت دارد و برخی محصولات در صورت قرار گرفتن در رتبههای پایین، محدودیت افزایش قیمت خواهند داشت. از طرف دیگر، تغییر مبنای ارزی میتواند برای بعضی محصولات باعث افزایش قیمت پایه شود.
بنابراین اثر نهایی این دستورالعمل برای هر خودرو میتواند متفاوت باشد و باید قیمت هر محصول بهصورت جداگانه بررسی شود.
شرایط ثبتنام خودرو هم تغییر کرد
اصلاحیه شورای رقابت فقط درباره قیمتگذاری نیست و برخی شرایط خرید خودرو نیز تغییر کرده است.
یکی از تغییرات مهم، حذف ممنوعیت ثبتنام برای دارندگان پلاک انتظامی فعال است. به این ترتیب، داشتن پلاک فعال بهتنهایی مانع ثبتنام در طرحهای فروش مشمول دستورالعمل نخواهد بود.
حداقل سن متقاضی خرید خودرو نیز ۱۸ سال تعیین شده و افرادی که طی ۴۸ ماه گذشته از ایرانخودرو یا سایپا خودرو دریافت کردهاند، طبق دستورالعمل امکان ثبتنام مجدد از این دو خودروساز را ندارند.
همچنین انتقال و فروش وکالتی حواله خودرو ممنوع است و اگر تعداد تقاضا بیشتر از ظرفیت عرضه باشد، انتخاب خریداران از طریق قرعهکشی انجام خواهد شد. پیشفروش خودروهایی که قیمت آنها هنوز مشخص نشده نیز مجاز نیست.
این تغییر چه اثری روی بازار آزاد دارد؟
تغییر قیمت کارخانه معمولاً یکی از عواملی است که معاملهگران بازار خودرو به آن توجه میکنند، اما قیمت بازار آزاد فقط براساس قیمت کارخانه تعیین نمیشود.
عرضه و تقاضا، نرخ ارز، هزینه تولید، میزان تحویل خودرو، شرایط فروش و انتظارات خریداران نیز میتوانند روی قیمت بازار اثر بگذارند.
به همین دلیل، افزایش قیمت کارخانه یک خودرو لزوماً به معنای افزایش مشابه قیمت همان خودرو در بازار آزاد نیست. برای تشخیص وضعیت واقعی، باید قیمتهای روز بازار و قیمت کارخانه در کنار یکدیگر بررسی شوند.
فرصت خرید کجاست؟
در چنین بازاری، فقط دانستن قیمت کارخانه کافی نیست.
ممکن است یک خودرو اختلاف زیادی با قیمت کارخانه داشته باشد، اما در بازار آزاد گزینه مناسبی نباشد. از طرف دیگر، ممکن است یک آگهی کارکرده نسبت به نمونههای مشابه بازار با قیمت پایینتری منتشر شده باشد و ارزش بررسی داشته باشد.
اینجاست که مقایسه قیمت آگهیها اهمیت پیدا میکند. شکارچی با رصد آگهیهای خودرو و مقایسه قیمت آنها با دادههای بازار، به پیدا کردن گزینههایی که میتوانند زیر قیمت بازار باشند کمک میکند.
البته زیرقیمت بودن فقط نقطه شروع بررسی است؛ وضعیت بدنه، شاسی، موتور، گیربکس، کارکرد، مدارک و علت فروش همچنان باید توسط خریدار بررسی و کارشناسی شود.
جمعبندی
شورای رقابت با اصلاح دستورالعمل تنظیم بازار خودرو، شیوه قیمتگذاری محصولات داخلی و مونتاژی را وارد مرحله جدیدی کرده است. در فرمول جدید، شاخص رقابتپذیری، نرخ ارز و مقایسه با خودروهای خارجی مشابه نقش بیشتری در محاسبه قیمت دارند.
همزمان با آغاز مهر ۱۴۰۵، قیمت برخی محصولات نیز افزایش یافته است؛ از جمله پژو ۲۰۷ دندهای پانوراما که قیمت نهایی کارخانهای آن حدود ۵۲ میلیون تومان افزایش داشته است.
با این حال، برای تصمیمگیری در بازار خودرو نباید تنها به قیمت کارخانه نگاه کرد. مقایسه قیمت بازار، شرایط خودرو و فاصله واقعی میان قیمتها همچنان اهمیت زیادی دارد.
سوالات متداول
آیا شورای رقابت فرمول قیمتگذاری خودرو را تغییر داده است؟
بله. در اصلاحیه جدید، شاخص رقابتپذیری، نرخ ارز و مقایسه خودروهای داخلی و مونتاژی با نمونههای خارجی مشابه نقش بیشتری در قیمتگذاری دارند.
قیمت پژو ۲۰۷ دندهای پانوراما در مهر ۱۴۰۵ چقدر شد؟
قیمت نهایی اعلامشده برای این خودرو حدود ۱ میلیارد و ۹۷۶ میلیون تومان است که نسبت به قیمت قبلی حدود ۵۲ میلیون تومان افزایش داشته است.
آیا داشتن پلاک فعال مانع ثبتنام خودرو میشود؟
در اصلاحیه جدید شورای رقابت، ممنوعیت ثبتنام برای دارندگان پلاک انتظامی فعال حذف شده است.
آیا افزایش قیمت کارخانه یعنی قیمت بازار هم حتماً بالا میرود؟
خیر. قیمت بازار تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند عرضه، تقاضا، نرخ ارز و شرایط معامله قرار دارد و افزایش قیمت کارخانه الزاماً با همان میزان در بازار آزاد تکرار نمیشود.
چطور خودروهای زیر قیمت بازار را پیدا کنیم؟
میتوان قیمت آگهیهای مشابه را با قیمت روز بازار مقایسه کرد و سپس وضعیت فنی و بدنه خودرو را بررسی کرد. شکارچی نیز برای رصد آگهیها و پیدا کردن گزینههای احتمالی زیر قیمت بازار طراحی شده است.
